Jan Fabre volgt Jan Hoet op in Oostende : Showbizzkanaal

20/11/2016

Jan Fabre volgt Jan Hoet op in Oostende

jan_fabre.JPGEinde oktober 2017 opent de opvolger van De Zee - salut d’honneur Jan Hoet (2015): in de tweede editie van deze driejaarlijkse internationale tentoonstelling staat ‘ het vlot’ centraal.  Het vlot. Kunst is (niet) eenzaam / The Raft. Art is (not) Lonely gaat over het vaartuig en de vervoering van kunst.

De kunstenaar Jan Fabre werd begin dit jaar gevraagd als curator van deze nieuwe editie, een uitdaging die hij vol enthousiasme aangaat!   Joanna De Vos zal het project co-cureren. Het vlot is een tentoonstelling en een gesprek met Oostende, de stad aan zee met een geschiedenis en een parfum. Verspreid over verschillende locaties van de Belgische badstad vertrekt de dramaturgie van de tentoonstelling in Mu.ZEE vanuit het grondig onderzoek naar het Vlot van Medusa (1818) van Théodore Géricault en het utopische vlot van Jan Fabre Kunst is (niet) eenzaam (1986). Een onmiskenbaar verschil in tijd van 170 jaar, een compleet verschillende ontstaansgeschiedenis, maar de werken haken op elkaar in door hun verbeelding van de expeditie en de bestemming van de kunstenaar, een thematiek die tevens metafoor is van de condition humain.

Een storm, een schipbreuk, een vlot op zee. Slechts enkele overlevenden klampen zich vast aan het leven. Ze willen overleven. Dit theatrale en semi-romantische beeld inspireerde menig achttiende en negentiende eeuwse kunstenaars. Turner bond zichzelf vast aan een mast van een zeilschip om aan den lijve te ondervinden hoe woest de stormen op zee konden zijn. Die impressies vertaalde hij rechtstreeks in zijn werk. Théodore Géricault was danig onder de indruk van een scheepsramp met de Medusa, een Franse fregat die in 1816 ten onder ging, dat hij de enkele overlevenden op een gebrikoleerd vlot in talloze potloodschetsen en met olieverf vereeuwigde. De eenzaamheid, de angst en wanhoop, de drang om te overleven, om te leven en daarvoor desnoods een ander leven te nemen,… het zijn gruwelijke aspecten die ons door de negentiende en twintigste eeuw geschiedenis naar de actualiteit voeren. Menig kunstenaar waande zich eerder op dat vlot, trachtte zich die ontreddering en ontbering eigen te maken en te vertalen in een werk. Niet alleen de tragedie maar ook het avontuur is onlosmakelijk verbonden aan dit alles. De ontdekkingsreiziger die er nieuwsgierig op uit trekt!

Het Vlot van Medusa bracht een intellectuele en emotionele tirade teweeg toen Théodore Géricault het voor eerst presenteerde. De uitgekiende compositie waarbij hij inzoomt op het menselijk drama en het veranderde statuut van de kunstenaar, bleef vooral op het netvlies gebrand als een scherpe aanklacht tegen het koningshuis en een verdoken beschimping van slavernij. Die hevige reactie was toen niet zo vreemd, aangezien het de eerste keer was dat een kunstenaar zo expliciet inspeelde op een actueel thema. Het in vraag stellen van het establishment was not done. Maar wat was dan de artistieke dimensie die vanuit sociaal-politieke hoek overschaduwd werd? Géricault representeert met zijn vlot de desolaatheid van de kunstenaar van na het Ancien Régime die zich als het ware alleen op zee bevindt omdat het klassieke mecenaat stilaan verdween. Dat die ‘totale creatieve vrijheid’ binnen het kader van de traditie en verstrikt in het opkomende amalgaam van kunststromingen over vele generaties tegelijk als een dreiging en een gift ervaren wordt, drukt Jan Fabre treffend uit met het manifest dat hij in zijn eigen bloed schreef. We lezen onder andere ‘Victory over chance. Every artist- animal for himself, like shipwrecked sailors’ (Jan Emiel Constant Fabre, Lyon 2001).

De kunstenaar, hoewel alleen op zijn tocht, is niet eenzaam. Het is dubbel, enerzijds heeft de kunstenaar afzondering en inkeer nodig om zelf richting te geven, anderzijds drijft het vlot van de kunstenaar op het verlangen naar verbinding en spektakel. De verschillende stemmingen, deinend op hoop en wanhoop, belofte en beklemming, visie en verblinding, illusie en realiteit kunnen gedeeld worden via kunst. Kunst is (niet) eenzaam, de titel van een denkmodel uit de jaren tachtig, is een miniatuur-wereld die Jan Fabres visie op het kunstenaarschap vervoert. Hij bouwde zijn vlot uit met een gymnasium, atletiekpiste en voetbalveld: gedeelde smart is halve smart. Hij verwijst naar het uithoudingsvermogen van hoop op noodlottigheid. Kunst en communiatie als drijfkracht naar een beloftevolle bestemming.

Binnen deze thematiek en beschreven tentoonstellingsdramaturgie vragen we een aantal hedendaagse kunstenaars om een eigenzinnige invulling te geven aan de thematiek van het vlot.  Dit kan zowel met bestaand werk als met nieuwe producties die speciaal voor deze tentoonstelling gemaakt worden.  Het vlot / The Raft : het vlot als een monument ; een utopisch model ; een nalatenschap van manuele vervaardiging en het spoor van een fysiek proces ; het gegeven van experiment en expeditie ; het vlot historisch en/of actueel, poëtisch, maatschappelijk, politiek, poëtisch, nationaal of werelds, …

Mu.ZEE en diverse locaties in Oostende. De curatoren zullen op zoek gaan naar locaties die nieuwsgierigheid opwekken bij de bezoekers; pareltjes van plaatsen waar ze niet snel zullen binnen gaan zoals het gerechtsgebouw, de Dominicanenkerk, de Koninklijke Loge, de Delvaux-zaal, Villa Maritza etc. en die dankzij Het vlot. Kunst is (niet) eenzaam / The Raft. Art is (not) Lonely nu eenmalig toegankelijk worden.

11:33 Gepost door www.showbizzkanaal.be in Algemeen | Tags: jan fabre, oostende, jan fabre oostende |  Facebook | |  Print |

Post een commentaar

NB: commentaren worden gemodereerd op deze weblog.